Здароўе

«Экалагічна чыстыя» саломінкі ўтрымліваюць патэнцыйна таксічныя хімічныя рэчывы, якія ўяўляюць пагрозу для людзей і дзікай прыроды

Саломінкі для напояў, зробленыя з такіх матэрыялаў, як папера і бамбук, часта пазіцыянуюцца як больш экалагічныя, чым іх пластыкавыя аналагі. Аднак новае даследаванне паказала, што не ўсё так проста.

Фота: gettyimages

Поліфторалкільныя і перфторалкільнымі рэчывы (PFAS) шырока вядомыя як «вечныя хімікаты». Гэта вялікая група з больш як 4000 сінтэтычных хімічных рэчываў, якія выкарыстоўваюцца ў шырокім дыяпазоне прадуктаў дзякуючы сваім вода– і тлушчаадпорным уласцівасцям. Іх можна знайсці ў вялізнай колькасці паўсядзённых прадметаў, такіх як, напрыклад, антыпрыгарныя патэльні ці ўпакоўкі фастфуду.

PFAS можа затрымлівацца ў навакольным асяроддзі на працягу тысяч гадоў, і ўздзеянне пэўных узроўняў PFAS звязана з жахлівым уздзеяннем на здароўе як у людзей, так і ў жывёл.

Даследчыкі з Бельгіі прааналізавалі наяўныя ў продажы саломінкі для піцця розных тыпаў і зафіксавалі канцэнтрацыі PFAS у 39 асобных марках. PFAS былі знойдзены амаль ва ўсіх правераных папяровых і бамбукавых саломінках. Яны гэтак жа былі выяўленыя і ў пластыкавых і шкляных саломінках, але з меншай частатой.

Перфторактанавая кіслата была найбольш распаўсюджаным з выяўленых PFAS. Вытворчасць гэтага рэчыва забаронена ў Еўрапейскім Саюзе з 2020 года з меркаванняў бяспекі, аднак яго можна знайсці ў старых або перапрацаваных спажывецкіх таварах і ў навакольным асяроддзі.

Прысутнасць PFAS у саломінцы расліннага паходжання можа, прынамсі часткова, быць звязана з выкарыстаннем у іх вытворчасці раслін, што раслі на глебе, забруджанай PFAS, а таксама выкарыстаннем перапрацаванай паперы, якая змяшчае PFAS.

Ці варта хвалявацца?

Людзі могуць непасрэдна падвяргацца ўздзеянню PFAS у саломінках, калі яны трапляюць у напоі падчас ужывання. Выкінутая або перапрацаваная саломінка таксама можа прывесці да ўскоснага ўздзеяння праз забруджанне глебы, вады, раслін і іншых спажывецкіх прадуктаў, вырабленых з дапамогай перапрацаваных матэрыялаў.

Фота: vecteezy

Гэта насцярожвае. Уздзеянне PFAS стварае значную небяспеку для здароўя людзей, дзікай прыроды і навакольнага асяроддзя. Даследаванні паказваюць, што цяжарныя жанчыны, якія падвяргаюцца ўздзеянню гэтых рэчываў, могуць адчуваць зніжэнне фертыльнасці і павышэнне крывянога ціску. Нованароджаныя дзеці могуць сутыкнуцца з такімі наступствамі развіцця, як нізкая вага пры нараджэнні, ранняе палавое паспяванне і павышаная рызыка некаторых відаў раку.

Уздзеянне PFAS парушае здольнасць імуннай сістэмы змагацца з інфекцыямі. Так, у 2020 годзе даследаванні ў Даніі паказалі, што сур'ёзнасць інфекцый COVID, здаецца, пагаршаецца ўздзеяннем некаторых PFAS. Уздзеянне PFAS таксама было звязана са зніжэннем рэпрадуктыўнай здольнасці ў птушак, а таксама з развіццём пухлін і парушэннем імуннай функцыі і функцыі нырак у іншых відаў жывёл.

The Conversation распавядае, што даследаванне на рацэ Кейп Фір (Cape Fear) у Паўночнай Караліне ў 2022 годзе паказала, што ўсе 75 пратэставаных амерыканскіх алігатараў (ахоўны від у ЗША) мелі PFAS у сываратцы крыві, што было звязана з парушэннем імунных функцый і захворваннямі аўтаімуннага тыпу.

Гэтыя хімічныя рэчывы цяпер настолькі шырока распаўсюджаны ў навакольным асяроддзі, што людзям і дзікай прыродзе практычна немагчыма пазбегнуць іх уздзеяння. Уздзеянне PFAS можа адбывацца рознымі спосабамі, у тым ліку праз удыханне забруджанага паветра, ужыванне забруджанай ежы і вады, і нават праз кантакт скуры з пылам і часціцамі рэчыва.

Выкарыстанне саломінак з нержавеючай сталі можа забяспечыць пэўную абарону ад дадатковага ўздзеяння «вечных хімікатаў»: бельгійскае даследаванне не зафіксавала PFAS у гэтым тыпе саломінак. Але важна адзначыць, што хоць саломінкі з нержавеючай сталі і могуць паменшыць уздзеянне PFAS, яны ўсё роўна могуць падвяргаць людзей уздзеянню іншых шкодных рэчываў, такіх як цяжкія металы. Некаторыя з гэтых металаў, у тым ліку хром і нікель, звязаныя з сур'ёзнымі праблемамі са здароўем, якія ўплываюць на сэрца, лёгкія, стрававальную сістэму, ныркі і печань.

Мабыць, лепшае, што мы можам зрабіць на дадзены момант, — гэта ўвогуле адмовіцца ад выкарыстання саломінак. Здаецца, гэта не так цяжка.

Каментары

Цяпер чытаюць

«Ужо там кароў не засталося!»: былы начальнік Качанавай аплаквае стан эканомікі на Полаччыне3

«Ужо там кароў не засталося!»: былы начальнік Качанавай аплаквае стан эканомікі на Полаччыне

Усе навіны →
Усе навіны

У Брэсцкім раёне адбыўся выбух боепрыпаса. Загінуў падлетак

Уэйн Грэцкі пра свайго дзеда з-пад Брэста: Ён быў рускім і парадаваўся б за рэкорд Авечкіна48

Пажар у Бабруйскім раёне знішчыў сем пабудоў

«Вырашылі, што варта менш камунікаваць». Пра што пляткараць між сабой калегі Гарбачова-Макавеева па «Варгеймінгу»5

Клубніцы ад 12,5 рубля, буякі па 100. Што прадаюць на вясновай Камароўцы1

Зменены парадак здачы іспыту на правы кіроўцы2

Навошта Лукашэнку сацыялагічныя апытанні? Тлумачыць Чалы13

Прапагандысты паказалі шэсць беларусаў, арыштаваных за данаты. Большасць з іх пераводзілі нязначныя сумы20

Колькасць загінулых у выніку расійскага ўдару па Крывым Рогу дасягнула 18 чалавек, палова — дзеці2

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Ужо там кароў не засталося!»: былы начальнік Качанавай аплаквае стан эканомікі на Полаччыне3

«Ужо там кароў не засталося!»: былы начальнік Качанавай аплаквае стан эканомікі на Полаччыне

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць