Jak handlovaja vajna Trampa moža adbicca na suśvietnaj ekanomicy i Biełarusi? I jakaja vyhada z hetaha amierykancam?
Užo z 5 krasavika 2025 hoda ZŠA ŭvodziać univiersalnyja pošliny u 10% na ŭsie impartnyja tavary. Dadatkova z 9 krasavika mohuć pačać dziejničać pavyšanyja taryfy dla peŭnych krain, uklučajučy ES i Kitaj. «Naša Niva» spytała ŭ ekanamista, da čaho moža pryvieści amierykanskaja handlovaja vajna.

Tydzień na padumać
Uviadzieńnie ahulnaha myta ŭ 10%, jakaja musić zapracavać užo z hetaj suboty, naŭrad ci moža mocna paŭpłyvać na suśvietnuju ekanomiku, čaho nie skažaš pra taryfy, jakija mohuć pačać dziejničać užo z 9 krasavika, kali nazvanym krainam nie ŭdasca damovicca z amierykanskim prezidentam.
Tak, naprykład, Donald Tramp svaim ukazam uvioŭ taryf 34% suprać Kitaja, 20% suprać Jeŭrasajuza, 24% suprać Japonii i 26% suprać Indyi.
Akademičny dyrektar BEROC Leŭ Lvoŭski ličyć, što ekanamičnaja vajna, abvieščanaja Trampam, nie akaža pramoha ŭpłyvu na Biełaruś. Ale naša ekanomika moža paźniej adčuć na sabie ŭskosny efiekt ad novych taryfaŭ.
«Vysokija taryfy zaŭsiody škodziać usim ekanomikam»
«Na Biełaruś hetyja dadatkovyja taryfy navat nie nakładzieny. Vierahodna, u administracyi paličyli, što kali kraina pad sankcyjami, to hetyja taryfy nie patrebnyja.
Što da astatniaha śvietu, dyk možna skazać, što vysokija taryfy zaŭsiody škodziać usim ekanomikam — i tym, na jakija jany nakładajucca, i tym, chto ich uvodzić», — tłumačyć ekśpiert.
Sami pa sabie zaharadžalnyja taryfy Lvoŭski nazyvaje hrubym instrumientam, jaki adnačasova źjaŭlajecca padatkam na spažyvańnie i subsidyjaj dla ŭnutranych vytvorcaŭ.
«Kali my ŭmoŭnyja aŭtamabili abkładajem taryfam u 20%, to atrymajecca, što impartnyja mašyny padaražajuć. Ale i miascovyja vytvorcy nie buduć trymać staryja ceny, bo zmohuć dazvolić sabie ich pavysić — pakupnikam prosta nie budzie kudy dziecca», — pryvodzić prykład Lvoŭski.
Ekśpiert adznačaje, što lubuju zadaču, jakaja staić pierad uradam, možna vyrašyć z dapamohaj bolš vuzkich instrumientaŭ.
«Kali staić zadača padtrymać unutranych vytvorcaŭ — možna prosta dać im subsidyi. Kali zadača — skaracić prodaž aŭtamabilaŭ, možna abkłaści padatkam ich kuplu.
Kali padajecca, što majucca prablemy z dysbałansam u mižnarodnym handli — ich vyrašajuć praź źmienu valutnaha kursu.
A taryfy — heta ŭ lubym vypadku drenna, bo jakuju b zadaču ni stavili, jaje možna vyrašyć bolš pramym instrumientam».

Važna, čym adkažuć inšyja krainy
Na dumku Lvoŭskaha, dla bolš surjoznaj i dakładnaj acenki ŭpłyvu novych taryfaŭ z boku ZŠA na suśvietnuju ekanomiku treba dačakacca dadatkovych uvodnych. U pryvatnaści, važna zrazumieć, ci buduć uviedzienyja miery ŭ adkaz z boku klučavych handlovych partnioraŭ ZŠA, asabliva Kitaja.
«Ad taho, što my nie sami sabie šyjem vopratku i nie sami vyroščvajem ježu, a robim toje, u čym najbolš efiektyŭnyja, uźnikaje taja efiektyŭnaść suśvietnaj ekanomiki, dziakujučy jakoj ludzi mohuć dobra žyć.
Adpaviedna, čym mienš budzie padziełu pracy i mižnarodnaha handlu, tym nižejšaj budzie ekanamičnaja efiektyŭnaść i rost suśvietnaj ekanomiki», — adznačaje ekśpiert.
Pry hetym Lvoŭski ličyć, što handlovaja vajna ZŠA nie abaviazkova pryviadzie da padzieńnia suśvietnaj ekanomiki.
«Chutčej adbudziecca zapavoleńnie tempaŭ rostu, ale jakim jano budzie — skazać składana, u pieršuju čarhu z-za taho, što my nie viedajem, jakija buduć nastupnyja kroki ŭ adkaz».
Što novyja taryfy pryniasuć samim Štatam?
Što tyčycca samich Štataŭ, to, na dumku Lvoŭskaha, nijakaha kałapsu tam nie budzie, ale i karyści ad taryfaŭ taksama čakać nie varta.
«Nielha skazać, što ekanomika ZŠA pojdzie na dno. Štaty nasamreč nie nadta zaležnyja ad impartu — u adroźnieńnie, skažam, ad Biełarusi. Kali pahladzieć na dolu impartu ŭ ich VUP, jany impartujuć nie tak šmat adnosna pamieru svajoj ekanomiki.
Taksama važna adznačyć, što Štaty nie ŭklučyli samyja balučyja dla siabie taryfy — heta taryfy na pramiežkavyja tavary, takija jak stal, naftapradukty, draŭninu i h.d.»
Lvoŭski ličyć, što ZŠA ŭ takim vypadku čakaje pavyšanaja inflacyja i zapavoleńnie rostu ekanomiki.
Pavodle ekanamista, najmacniejšy niehatyŭny efiekt ad taryfaŭ adčujuć tyja krainy, što mocna zaležać ad handlu z Štatami.
«Heta najpierš datyčyć Kanady i Mieksiki. Kali razhladać paru ES/ZŠA, to tut ciažka skazać, čyja ekanomika pacierpić bolš — chutčej za ŭsio, efiekt budzie simietryčnym», — miarkuje ekśpiert.

Viartajučysia da Biełarusi, Lvoŭski adznačaje, što kali adbudziecca zapavoleńnie suśvietnaj ekanomiki, značyć, źnizicca popyt na ŭsio, u tym liku i na važnyja dla nas naftapradukty, što moža stać dla nas minusam.
«Ale heta ŭsio roŭna budzie efiekt druhoha šerahu, bo Biełaruś nie źjaŭlajecca surjoznym handlovym partnioram ZŠA. Tamu my zmožam adčuć hetaje ŭździejańnie tolki praź inšyja krainy», — tłumačyć ekanamist.
Adkazvajučy na pytańnie, jaki profit mohuć atrymać zvyčajnyja žychary ZŠA, Lvoŭski adznačaje, što Tramp robić mnohija rečy, jakija z ekanamičnaha punktu hledžańnia całkam iracyjanalnyja.
«Ale jaho vybarščykam heta padabajecca — adnak heta ŭžo pytańni nie ekanomiki, bo nijakich plusoŭ ad uviadzieńnia taryfaŭ nie budzie».
Kamientary
Nu dyk rasłumačcie nam, prostym čytačam łohiku pavodzinaŭ Trampa i jaho ekanamičnaha kabinietu. Upeŭnieny, tam śpiecyjalisty nia horšyja za Lvoŭskaha. Ale nas, jak zaŭsiody, niejkaj bzduraj kormiać, što ŭsio što nie robicca- usio kiepska. Tak nie byvaje, razumiejecie. Kali nazvalisia ŚMI, dyk rabicie svaju pracu prafiesijna.
Akramia finansavych ekanamičnych i zrazumieła $ nijakich mahčymaściej u Štataŭ ni zastałoś .Nažal ..nastupnyje vybary " za akijanam" nam jašče buduć cikavy .
Paśla ..pieršy raz ja trymał 1$ u rukach i hamance jak " abiareh" u 1985 hodzie
Mabyć jak " suvienir" ci napamin ab byłom taksama pabaču)))